निवडक धनंजय - विज्ञान कथा ★★★★★
विज्ञानकथा मराठीत आता एक महत्त्वाचा वाङ्मय प्रकार बनली आहे, आणि याचे स्पष्ट उदाहरण सातत्याने प्रकाशित होणाऱ्या विज्ञानकथांमधून तसेच त्यांच्या विविध संग्रहांमधून दिसते. मराठी विज्ञानकथेचा इतिहास आणि तिचा विकास दाखवणारे प्रातिनिधिक संग्रह प्रकाशित झाले आहेत, आणि ‘धनंजय’ मध्ये प्रकाशित झालेल्या विज्ञानकथांचा संग्रह त्यातील एक महत्त्वपूर्ण उदाहरण आहे. एखाद्या वाङ्मय प्रकाराच्या प्रवासाचा मागोवा घेताना अशा संग्रहांचा उपयोग केला जातो. विज्ञानकथेचा प्रसार करण्यामध्ये मराठी विज्ञान परिषदेसारख्या संस्थांचा, तसेच ‘धनंजय’ सारख्या नियतकालिकांच्या संपादकांचा महत्त्वाचा वाटा आहे. या संग्रहाचे विशेष महत्त्व हे आहे की, त्यातून नियतकालिकाच्या संपादकीय दृष्टिकोनाची आणि विज्ञानकथेच्या एकंदर प्रवाहाशी असलेल्या त्याच्या संवादाची चांगली कल्पना मिळते. या संग्रहातील कथांचा कालखंड १९९० ते २०१२ दरम्यानचा आहे, आणि एक अपवाद फक्त १९७५ मध्ये असलेली निरंजन घाटे यांच्या कथेशी संबंधित आहे. ‘धनंजय’ मासिकाने विज्ञानकथेचा स्वीकार प्रारंभापासूनच केला, विशेषतः १९९० पासून जबाबदार आणि नियमितपणे दिवाळी अंकात विज्ञानकथांचा समा...