विज्ञान साहित्य आणि विज्ञान ललितबंध
मानवी संस्कृतीच्या आणि विचारधारेच्या विकासात विज्ञानाचे महत्त्व अनन्यसाधारण आहे. राष्ट्र उभारणीत तंत्रज्ञान जितके गरजेचे आहे, तितकीच एक विवेकी आणि अंधश्रद्धामुक्त समाज घडवण्यात ‘विज्ञान साहित्य’ महत्त्वाची भूमिका बजावत असते. सर्वसामान्यांसाठी विज्ञान म्हणजे अनेकदा क्लिष्ट, अवघड आणि आकलनापलीकडचे क्षेत्र वाटू शकते. परंतु, विज्ञान साहित्य म्हणजे वैज्ञानिक दृष्टिकोन आणि लेखकाच्या सर्जनशील कल्पनेचा सुंदर आविष्कार असतो. हा आविष्कार विज्ञान कथा, विज्ञान कादंबरी किंवा विज्ञान ललितबंधांच्या माध्यमातून व्यक्त होतो. यात अनेक सैद्धांतिक आधार असतात, त्यामुळे विज्ञान लेखकाची जबाबदारी अत्यंत मोठी असते. सर्वसामान्य वाचकांपर्यंत विज्ञानातील गुंतागुंत आणि त्यामागची सैद्धांतिक बाजू सोप्या भाषेत पोहोचवणे महत्त्वाचे ठरते. या अनुषंगाने अनेक लेखकांनी मराठी विज्ञान साहित्यात मोलाचे योगदान दिले आहे. ज्येष्ठ विज्ञान समीक्षक प्रा. रमेश देवधर म्हणतात, ‘भविष्यातील तंत्रज्ञानाचा वेध आणि त्या प्रगतीचा मानवी जीवनावर होणारा परिणाम, विज्ञान साहित्यातून अत्यंत प्रभावीपणे मांडला जातो.’ या साहित्याचे अनेक प्रकार पडतात. जस...
