Prakash Shenoy's Diary

परिचय व कार्य स्वामी दयानंद सरस्वती यांचा जन्म ७ मार्च, १८२४ रोजी काठेवाड (गुजरात) मधील मोर्वी संस्थानातील टंकारा या गावी झाला. त्यांचे पूर्वाश्रमीचे नाव मूळशंकर असे होते. त्यांचे वडील अंबाशंकर हे सनातनी विचारांचे च धार्मिक प्रवृत्तीचे होते; त्यामुळे बालपणी त्यांच्यावर धार्मिक विचारांचे संस्कार झाले. स्वामी दयानंदांच्या जीवनातील बालपणीच्या एका प्रसंगाने त्यांच्या जीवनाला कलाटणी देण्याचे कार्य केले. एका महाशिवरात्रीच्या दिवशी ते महादेवाची पूजा करण्यासाठी आपल्या वडिलांसमवेत रात्रीच्या वेळी देवळात गेले असता तेथे महादेवाच्या पिंडीवर उंदीर फिरत असल्याचे व देवापुढे ठेवलेला प्रसाद उंदीर खात असल्याचे दृश्य त्यांना पाहावयास मिळाले. हे दृश्य पाहून मूर्तीत काही सामर्थ्य नसते, तेव्हा मूर्तिपूजेला काही अर्थ नाही; असे त्यांना वाटू लागले. त्या वेळेपासून त्यांच्या मनात धर्माविषयी जिज्ञासा जागृत झाली. परमेश्वराचे सत्य स्वरूप जाणून घेण्याची ओढ त्यांना लागली आणि तेच त्यांनी आपले जीवितकार्य मानले. पुढे घरातील वडीलधाऱ्या मंडळींनी त्यांच्या लग्नाविषयी विचार चालविला असता त्यांनी घरातून पलायन केले- इ. स. १८४५...

Stalin’s name meant "man of steel" and he lived up to it. He oversaw the war machine that helped defeat Nazism and was the supreme ruler of the Soviet Union for a quarter of a century. His regime of terror caused the death and suffering of tens of millions. But this powerful man began life as the son of an alcoholic cobbler and a doting mother who sent him to study to be a priest. 1879 Born into poverty He is born on 18 December 1879 in Gori, Georgia in the Russian empire. He is first named Iosif (Joseph) Vissarionovich Dzhugashvili. Joseph grows up in poverty. His mother is a washerwoman and his father is a cobbler. He catches small pox aged seven and is left with a pockmarked face and a slightly deformed left arm. He is bullied by the other children and feels a continual need to prove himself. His father is an alcoholic who deals out regular beatings. As young Joseph grows up, Georgia’s romantic folklore and anti-Russian traditions capture his imagination. 1899 Rebels again...

One devout man’s vendetta on an education lost has been bringing literature to the Rabat medina for decades. Rabat, Morocco - Sprawled on a rug, under the shade of a street-side tree, Mohammed Aziz began taking his revenge by re-reading one of the nine books he owned. Orphaned at the age of six, Aziz attempted to fish as a means to afford his dream of graduating high school. At 15, Aziz awoke to the reality that he would not be able to finish his education—the textbooks were too expensive. Angry and without a diploma Aziz’s more than half-century career as a bookseller began. “This is how I take my revenge on my childhood, my situation, my poverty,” Aziz told Morocco World News, disturbing a precarious tower of outdated magazines by waving at his shop. After more than 43 years in the same spot, Aziz is the oldest bookseller in Rabat’s medina (old city). The sight of him reading by the door frame of his five-by-five-foot bookshop is a landmark of Mohammed V Avenue, which runs through t...

  भारतीय प्रबोधनाचे जनक एकोणिसाव्या शतकाच्या प्रारंभी ज्या भारतीय विचारवंतांनी सामाजिक सुधारणा घडवून आणण्याची आवश्यकता प्रतिपादन केली, त्यांमध्ये राजा राममोहन रॉय यांचा अग्रक्रम लागतो. त्यांनी आपल्या लिखाणाद्वारे व प्रत्यक्ष कार्याद्वारे भारतीय समाजाला परंपरेच्या विळख्यातून मुक्त करून आधुनिक काळात आणण्याचा सर्वप्रथम प्रयत्न केला. भारतातील धार्मिक व सामाजिक सुधारणांच्या चळवळीचे तेच 'आद्य प्रवर्तक' होत; म्हणून त्यांना 'भारतीय प्रबोधनाचे जनक' असे म्हटले जाते. त्यांनी या संदर्भात केलेल्या कार्याची तसेच त्यांच्या विचारांची थोडक्यात माहिती आता आपण पाहू. परिचय व कार्य राजा राममोहन रॉय यांचा जन्म २२ मे, १७७२ रोजी बंगालमधील हुगळी जिल्ह्यातील 'राधानगरी' या गावी एका सुखवस्तू व सनातनी ब्राह्मण कुटुंबात झाला. त्यांनी लहान वयात फारसी व अरबी भाषांचा अभ्यास केला होता. संस्कृतवरही त्यांचे प्रभुत्व होते. पुढे इंग्रजी, फ्रेंच, लॅटिन, हिब्रू व ग्रीक भाषांचेही त्यांनी अध्ययन केले. अशा प्रकारे विविध भाषांचे ज्ञान त्यांनी मिळविले असल्याने निरनिराळ्या धर्मग्रंथांचा मुळातून अभ्यास करणे ...

महाराष्ट्रातील बहुजन समाजात जागृती निर्माण करून बहुजन समाजाला आपल्या न्याय्य हक्कांसाठी संघर्ष करण्यास प्रवृत्त करणारा 'पहिला महापुरुष' म्हणून महात्मा जोतीबा फुले यांचा उल्लेख करावा लागेल. त्यांचा जन्म इ. स. १८२७ मध्ये झाला. विद्यार्थिदशेत असतानाच त्यांना बहुजन समाजाच्या दुरवस्थेची प्रकर्षाने जाणीव झाली. त्यांनी बहुजन समाजाच्या या दुरवस्थेच्या कारणांचा शोध घेण्याचा प्रयत्न केला तेव्हा त्यांना असे आढळून आले की, येथील जातिव्यवस्थेने वरिष्ठ जातींना दिलेले विशेषाधिकार व कनिष्ठ जातींवर लादलेले नानाविध निबंध हेच सामाजिक विषमता, अन्याय व शोषण यांचे मूळ आहे. तेव्हा जातिव्यवस्थेचे जाचक निर्बंध दूर केल्याखेरीज बहुजन समाजाला न्याय मिळणार नाही किंवा त्याचे शोषण थांबविता येणार नाही; त्यामुळे महात्मा फुले यांनी वरिष्ठ जातींच्या सामाजिक वर्चस्वाविरुद्ध लढा उभारून शूद्रातिशूद्र बहुजन समाजाला जागृत करण्याचा चंग बांधला. त्यासाठी त्यांनी 'सत्यशोधक समाजा'ची स्थापना केली. स्त्रिया व अस्पृश्यांसाठी कार्य महात्मा जोतीबा फुले यांनी बहुजन समाजाच्या उद्धारासाठी आपले संपूर्ण आयुष्य वेचले; परंतु त...

Mao was a Chinese communist leader and founder of the People's Republic of China. He was responsible for the disastrous policies of the 'Great Leap Forward' and the 'Cultural Revolution'. Mao was born on 26 December 1893 into a peasant family in Shaoshan, in Hunan province, central China. After training as a teacher, he travelled to Beijing where he worked in the University Library. It was during this time that he began to read Marxist literature. In 1921, he became a founder member of the Chinese Communist Party (CCP) and set up a branch in Hunan. In 1923, the Kuomintang (KMT) nationalist party had allied with the CCP to defeat the warlords who controlled much of northern China. Then in 1927, the KMT leader Chiang Kai-shek launched an anti-communist purge. Mao and other communists retreated to south east China. In 1934, after the KMT surrounded them, Mao led his followers on the 'Long March', a 6,000 mile journey to northwest China to establish a new base. ...